Tiêu chảy cấp: dấu hiệu, cách bù nước và khi nào cần đi khám

Tóm tắt nhanh

Tiêu chảy cấp là đi ngoài phân lỏng hoặc nhiều nước từ 3 lần trở lên trong một ngày, thường do virus hoặc vi khuẩn và tự khỏi sau vài ngày. Việc quan trọng nhất là bù đủ nước và muối đã mất, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người cao tuổi.

Dấu hiệu mất nước cần chú ý

Đồ họa: Dược Sĩ Thương. Nguồn: WHO, CDC.

• Khát nước nhiều hơn bình thường.
• Môi, miệng khô.
• Đi tiểu ít, nước tiểu sẫm màu.
• Mắt trũng.
• Mệt lả, li bì hoặc khó đánh thức.
• Ở trẻ nhỏ: khóc không có nước mắt, thóp trũng (trẻ còn thóp), da véo lên chậm trở lại bình thường.

Cách xử trí tại nhà

• Uống oresol (dung dịch bù nước và điện giải) pha đúng theo hướng dẫn trên gói, uống từng ngụm nhỏ. Đây là biện pháp quan trọng nhất theo khuyến cáo của WHO.
• Vẫn cho trẻ ăn, bú mẹ bình thường trong lúc bị tiêu chảy; không cần nhịn ăn.
• Người lớn nên ăn thức ăn dễ tiêu, uống đủ nước; tránh rượu bia, cà phê và đồ uống có nhiều đường.
• Kẽm dạng bổ sung có thể được bác sĩ chỉ định cho trẻ nhỏ bị tiêu chảy, theo khuyến cáo của WHO.
• Không tự ý dùng thuốc cầm tiêu chảy cho trẻ nhỏ khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ, dược sĩ.

Khi nào cần đi khám?

Đồ họa: Dược Sĩ Thương. Nguồn: WHO, CDC.

Hãy đi khám hoặc đưa trẻ đi khám ngay nếu:

• Phân có máu hoặc nhầy nhiều.
• Sốt cao.
• Nôn liên tục, không giữ được nước uống.
• Có dấu hiệu mất nước như đã nêu ở trên.
• Tiêu chảy kéo dài hơn 2 ngày ở trẻ nhỏ, hoặc không cải thiện sau vài ngày ở người lớn.
• Trẻ nhỏ dưới 3 tháng tuổi bị tiêu chảy.

Nếu người bệnh lơ mơ, không uống được, co giật hoặc có dấu hiệu mất nước nặng, hãy gọi 115 ngay.

Phòng ngừa

• Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh.
• Ăn chín, uống sôi; bảo quản thực phẩm đúng cách.
• Cho trẻ bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu.
• Tiêm vắc xin Rota cho trẻ đúng lịch để phòng tiêu chảy do virus Rota.

Xem thêm: 5 nguyên tắc ăn uống lành mạnh