Thuốc kháng viêm: NSAID và corticoid khác nhau thế nào?

Tóm tắt nhanh

Khi nói “thuốc kháng viêm”, có hai nhóm hoàn toàn khác nhau:

• NSAID (thuốc kháng viêm không steroid), ví dụ ibuprofen, diclofenac, meloxicam, naproxen: giảm đau và giảm viêm, thường dùng cho đau khớp, đau bụng kinh.
• Corticoid (steroid), ví dụ prednisolone, methylprednisolone, dexamethasone: là thuốc mạnh, làm giảm viêm và ảnh hưởng đến hệ miễn dịch, chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ.

Cả hai đều có thể gây hại nếu tự ý dùng hoặc dùng kéo dài.

So sánh nhanh

Đồ họa: Dược Sĩ Thương. Nguồn: MedlinePlus.

	NSAID	Corticoid
Mức độ	Trung bình	Mạnh
Thường dùng cho	Đau và viêm mức nhẹ đến vừa (đau khớp, đau cơ, đau bụng kinh)	Hen, bệnh khớp và bệnh tự miễn, một số bệnh da, dị ứng nặng
Nguy cơ thường gặp	Buồn nôn, đau dạ dày, loét; ảnh hưởng thận	Khi dùng lâu: loãng xương, đục thủy tinh thể, tăng đường huyết, tăng huyết áp, dễ nhiễm trùng
Có cần kê đơn?	Một số loại bán không kê đơn	Cần bác sĩ chỉ định

Lưu ý với NSAID

• Không dùng cùng lúc nhiều thuốc NSAID.
• Uống cùng hoặc sau bữa ăn nếu thuốc gây khó chịu dạ dày.
• Hãy hỏi bác sĩ, dược sĩ trước khi dùng nếu bạn từng bị loét dạ dày, có bệnh thận, suy tim, tăng huyết áp, hen hoặc đang dùng thuốc chống đông.
• Nếu đau dạ dày, đi ngoài phân đen hoặc nôn ra máu, hãy ngừng thuốc và đi khám ngay.

Lưu ý với corticoid

Đồ họa: Dược Sĩ Thương. Nguồn: MedlinePlus.

• Corticoid là thuốc mạnh, nên được dùng trong thời gian ngắn nhất có thể theo hướng dẫn của bác sĩ.
• Không tự ý ngưng đột ngột khi đã dùng kéo dài. Cơ thể cần thời gian thích nghi, bác sĩ sẽ hướng dẫn cách giảm liều dần.
• Không tự mua corticoid để chữa đau nhức, dị ứng hay viêm họng. Lợi ích chỉ có khi được chỉ định đúng.
• Dùng corticoid có thể làm tăng đường huyết và huyết áp, nên người bị đái tháo đường, tăng huyết áp cần báo bác sĩ.

Cảnh giác với thuốc không rõ nguồn gốc

Một số sản phẩm không rõ nguồn gốc (thuốc “gia truyền”, thuốc “đông y”, sản phẩm “giảm đau xương khớp” được quảng cáo hiệu quả rất nhanh) từng bị phát hiện trộn corticoid mà không ghi trên nhãn. Nếu bạn dùng một sản phẩm như vậy rồi thấy tăng cân nhanh, mặt tròn, phù, tăng đường huyết hoặc khi ngưng thuốc thì mệt lả, hãy đi khám và mang theo sản phẩm đã dùng.

Khi nào cần đi khám?

• Đau, sưng khớp kéo dài hoặc nặng lên dù đã dùng thuốc.
• Có dấu hiệu chảy máu dạ dày (phân đen, nôn ra máu) hoặc đau bụng dữ dội.
• Đã dùng corticoid lâu ngày mà thấy mệt lả, chóng mặt, buồn nôn, sụt cân khi giảm hoặc ngưng thuốc.
• Phụ nữ mang thai, cho con bú, người cao tuổi hoặc có bệnh nền trước khi dùng bất kỳ thuốc kháng viêm nào.

Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo. Đừng tự dùng hay tự ngưng các thuốc này khi chưa hỏi bác sĩ, dược sĩ.